--- title: 'Tekrar ve Sahtecilik Saldırıları' source: 'https://academia.sh/tr/kurslar/ag-guvenligi/tekrar-ve-sahtecilik-saldirilari' course: 'Ağ Güvenliği' language: tr updated: '2026-08-17T18:08:40+00:00' license: 'CC BY-SA 4.0' --- # Tekrar ve Sahtecilik Saldırıları Tekrar ve sahteciliğin tazelik kanıtı cinsinden ölçülmesi: 10 mesaj türünün tazelik kanıtı yokken tekrarı olduğu gibi kabul etmesi, sayacın hacmin %75'ini tam koruyup durum değiştiren tek bir türü bile kapsamaması, zaman damgasının 120 saniyelik pencere kadar açık kalması, ayrı depolu tek kullanımlık değerin 2 alıcı kadar açık kalması ve üç kanıt birlikte açıkken 36.460 isteğin hâlâ sınırsız tekrarlanabilmesi. Önceki ders bir iddianın **kimden** geldiğini sordu ve yanıtı bir zincirle bağladı. Sabit kök düzeninde iddiayı üretebilecek taraf sayısı bire indi; kimliğin kanıtı tamdır. Yine de tam bir kanıt zinciriyle üretilmiş, doğru kaynaktan gelmiş, hiçbir halkası dayanaksız olmayan bir mesajın bir özelliği hâlâ hiç sorulmadı: **ne zaman** üretildiği. Aynı mesaj bir kez daha sunulduğunda kimlik kanıtı yine geçerlidir, zincir yine tamdır ve alıcı onu ilk seferkiyle aynı biçimde kabul eder. Kimlik kanıtı mesajın kimden geldiğini söyler; hiçbir şey mesajın **yeni** olduğunu söylemez. Bu ders o eksik özelliği sayar ve konuyu kapatır. ## Tazelik Bir Kanıt İster Aynı mesajın yeniden sunulmasına **tekrar saldırısı (replay attack)** denir. **PG22:** **tazelik kanıtı (freshness proof)**, bir mesajın daha önce sunulmadığını alıcının sınayabilmesidir; kimlik kanıtı tam olsa da tazelik kanıtı yoksa aynı mesaj yeniden kabul edilir. **PG23:** üç tazelik kanıtı vardır ve güçleri eşit değildir — sayaç tamdır, zaman damgası pencere kadar açıktır, **tek kullanımlık değer (nonce)** yalnız depo paylaşılıyorsa tamdır. **PG24:** bir savunma yalnız mesajın taşıdığı alanı sınayabilir; alan yoksa savunma o mesaj türüne hiç dokunmaz. PG24 bu dersin kapsamını belirler. Tazelik denetimi bir açma kapama düğmesi değildir: mesaj biçiminde ilgili alan yoksa denetim koşacak bir şey bulamaz. Bu yüzden ölçüm iki aşamalıdır — önce hangi mesaj türünün hangi alanı taşıdığı, sonra o alanın hangi koruma düzeyini verdiği. Aşağıdaki mesaj kümesi bir **modeldir**: kurgu ölçüm ağının mesaj türleri, taşıdıkları alanlar ve otuz günlük hacimleri veri olarak yazılır; gerçek bir ağ ya da gerçek bir mesaj yoktur. Kod hiçbir mesaj üretmez ya da yeniden sunmaz; koşan tek şey alıcı tarafındaki tazelik denetiminin sayımıdır. Bir mesajın sahibi olunmayan bir sistemde yeniden sunulması **yazılı yetki ve tanımlı kapsam olmadan hem yasadışı hem meslek dışıdır**. ```js // aglar/tazelik.mjs — kurgu bolgesel olcum agindaki mesaj turlerinin tazelik kaniti // (model): gercek bir ag, gercek bir mesaj ya da gercek bir hacim yok. Rastgelelik yok. // PG22: tazelik kaniti, bir mesajin daha once sunulmadigini alicinin sinayabilmesidir; // kimlik kaniti tam olsa da tazelik kaniti yoksa ayni mesaj yeniden kabul edilir. // PG23: uc tazelik kaniti vardir ve gucleri esit degildir. Sayac tamdir; zaman damgasi // pencere kadar aciktir; tek kullanimlik deger yalnizca depo paylasiliyorsa tamdir. export const PENCERE = 120; // zaman damgasi penceresi (sn) export const ALICI = 3; // ayni mesaji kabul eden alici sayisi export const UC = 224; // sayac ya da saat tutulacak uc sayisi export const KAYIT = 24; // tek kullanimlik deger kaydinin boyutu (bayt) export const AY = 2592000; // 30 gun (sn) export const SIRASIZ = 0.003; // sayac denetiminde sirasiz gelen mesru mesaj orani export const GEC = 0.008; // pencereden gec gelen mesru mesaj orani // Sutunlar: mesaj turu, sayac tasiyor mu, zaman damgasi tasiyor mu, tek kullanimlik deger // tasiyor mu, tekrari durum degistiriyor mu (etkili), 30 gunluk hacim. export const MESAJ = ` okuma-bildirimi e e h h 89400 yapilandirma-komutu h e e e 140 kira-yenileme h h h e 1860 gunluk-kaydi e e h h 43200 is-emri-onayi h e h e 420 oturum-acma h h e e 870 toplu-aktarim e h h h 8640 durum-sorgusu h h h h 34600 sayac-okuma-talebi h e h h 9240 guncelleme-onayi h e e e 36` .trim().split(/\s+/).reduce((l, _, i, a) => (i % 6 ? l : [...l, { tur: a[i], sayac: a[i + 1] === "e", zaman: a[i + 2] === "e", tekil: a[i + 3] === "e", etkili: a[i + 4] === "e", hacim: +a[i + 5], }]), []); // PG24: bir savunma yalnizca mesajin tasidigi alani sinayabilir; alan yoksa savunma o // mesaj turune hic dokunmaz. // Koruma duzeyi: tam = her tekrar yakalanir; kismi = bir pencere ya da bir alici kadar // acik kalir; yok = tekrar oldugu gibi kabul edilir. export function duzey(m, savunma = [], paylasik = false) { if (savunma.includes("sayac") && m.sayac) return { d: "tam", acik: "-" }; if (savunma.includes("tekil") && m.tekil) return paylasik ? { d: "tam", acik: "-" } : { d: "kismi", acik: `${ALICI - 1} alici` }; if (savunma.includes("zaman") && m.zaman) return { d: "kismi", acik: `${PENCERE} sn` }; return { d: "yok", acik: "sinirsiz" }; } export const hacim = (l) => l.reduce((t, m) => t + m.hacim, 0); export function bedel(savunma = [], paylasik = false) { const korunan = (f) => hacim(MESAJ.filter(f)); const tekilHacim = korunan((m) => savunma.includes("tekil") && m.tekil); return { durum: savunma.includes("sayac") ? UC : 0, saat: savunma.includes("zaman") ? UC : 0, depoPencere: Math.ceil(PENCERE * tekilHacim / AY) * KAYIT * (paylasik ? 1 : ALICI), depoSinirsiz: tekilHacim * KAYIT * (paylasik ? 1 : ALICI), red: Math.round(SIRASIZ * korunan((m) => savunma.includes("sayac") && m.sayac)) + Math.round(GEC * korunan((m) => savunma.includes("zaman") && m.zaman && !m.sayac)), }; } ``` ```js // aglar/tazelik-denetimi.mjs — mesaj kumesinin kaci tekrar edildiginde kabul ediliyor, // sayac, zaman damgasi ve tek kullanimlik deger kacini yakaliyor, kaci aciksa bedeli ne. import { MESAJ, PENCERE, ALICI, UC, KAYIT, duzey, hacim, bedel } from "./tazelik.mjs"; const yaz = (g, ...s) => console.log(s.map((v, i) => (g[i] < 0 ? String(v).padEnd(-g[i]) : String(v).padStart(g[i]))).join("")); const say = (s, p, d) => MESAJ.filter((m) => duzey(m, s, p).d === d); // [savunma kumesi, tek kullanimlik deger deposu aliciar arasinda paylasik mi] const KUR = [[[], false], [["sayac"], false], [["zaman"], false], [["tekil"], false], [["sayac", "zaman", "tekil"], false], [["sayac", "zaman", "tekil"], true]]; const ad = (s, p) => (s.join(" + ") || "hicbiri") + (p ? " (paylasik depo)" : ""); console.log(`${MESAJ.length} mesaj turu, 30 gunluk hacim ${hacim(MESAJ)}; ` + `tazelik kaniti yokken tekrar edildiginde kabul edilen tur ${MESAJ.length}, ` + `tekrari durum degistiren tur ${MESAJ.filter((m) => m.etkili).length}`); const A = [-12, 7, 12, 12, 12]; console.log("\n1. hangi alan kac turde var"); yaz(A, "alan", "tur", "30g hacim", "hacim %", "etkili tur"); for (const [k, f] of [["sayac", (m) => m.sayac], ["zaman", (m) => m.zaman], ["tekil", (m) => m.tekil], ["hicbiri", (m) => !m.sayac && !m.zaman && !m.tekil]]) { const l = MESAJ.filter(f); yaz(A, k, l.length, hacim(l), ((hacim(l) / hacim(MESAJ)) * 100).toFixed(1), l.filter((m) => m.etkili).length); } const B = [-38, 6, 7, 6, 13, 17]; console.log("\n2. savunmalarin yakaladigi tur ve hacim"); yaz(B, "savunma", "tam", "kismi", "yok", "acik hacim", "etkili acik tur"); for (const [s, p] of KUR) { const acik = say(s, p, "yok"); yaz(B, ad(s, p), say(s, p, "tam").length, say(s, p, "kismi").length, acik.length, hacim(acik), acik.filter((m) => m.etkili).length); } const C = [-38, 8, 8, 16, 14, 11]; console.log("\n3. ayni savunmalarin bedeli"); yaz(C, "savunma", "durum", "saat", "depo (pencere)", "depo (30g)", "red mesru"); for (const [s, p] of KUR) { const b = bedel(s, p); yaz(C, ad(s, p), b.durum, b.saat, b.depoPencere + " B", b.depoSinirsiz + " B", b.red); } const D = [-22, 8, 8, 10, 12]; console.log("\n4. uc kanit birlikte acikken kalan aciklik"); yaz(D, "tur", "duzey", "etkili", "30g hacim", "acik kalan"); for (const m of MESAJ) { const z = duzey(m, ["sayac", "zaman", "tekil"], false); if (z.d !== "tam") yaz(D, m.tur, z.d, m.etkili ? "evet" : "hayir", m.hacim, z.acik); } console.log(`pencere ${PENCERE} sn, alici ${ALICI}, uc ${UC}, kayit ${KAYIT} bayt`); ``` ``` 10 mesaj turu, 30 gunluk hacim 188406; tazelik kaniti yokken tekrar edildiginde kabul edilen tur 10, tekrari durum degistiren tur 5 1. hangi alan kac turde var alan tur 30g hacim hacim % etkili tur sayac 3 141240 75.0 0 zaman 6 142436 75.6 3 tekil 3 1046 0.6 3 hicbiri 2 36460 19.4 1 2. savunmalarin yakaladigi tur ve hacim savunma tam kismi yok acik hacim etkili acik tur hicbiri 0 0 10 188406 5 sayac 3 0 7 47166 5 zaman 0 6 4 45970 2 tekil 0 3 7 187360 2 sayac + zaman + tekil 3 5 2 36460 1 sayac + zaman + tekil (paylasik depo) 6 2 2 36460 1 3. ayni savunmalarin bedeli savunma durum saat depo (pencere) depo (30g) red mesru hicbiri 0 0 0 B 0 B 0 sayac 224 0 0 B 0 B 424 zaman 0 224 0 B 0 B 79 tekil 0 0 72 B 75312 B 0 sayac + zaman + tekil 224 224 72 B 75312 B 503 sayac + zaman + tekil (paylasik depo) 224 224 24 B 25104 B 503 4. uc kanit birlikte acikken kalan aciklik tur duzey etkili 30g hacim acik kalan yapilandirma-komutu kismi evet 140 2 alici kira-yenileme yok evet 1860 sinirsiz is-emri-onayi kismi evet 420 120 sn oturum-acma kismi evet 870 2 alici durum-sorgusu yok hayir 34600 sinirsiz sayac-okuma-talebi kismi hayir 9240 120 sn guncelleme-onayi kismi evet 36 2 alici pencere 120 sn, alici 3, uc 224, kayit 24 bayt ``` Sayılar **ölçüm** sınıfındadır; girdileri PG22–PG24'tür. ## Alan Yoksa Denetim Yok Başlık satırı tabanı verir: on mesaj türünün **onu da** tazelik kanıtı yokken tekrar edildiğinde kabul edilir ve bunların **beşinin** tekrarı durumu değiştirir. Hacim otuz günde 188.406 istektir. Birinci tablo alanların dağılımını gösterir ve bu dersin ters orantısını kurar. Sayaç alanı üç türde vardır ve hacmin **%75'ini** taşır; bu üç türün **hiçbiri** durum değiştirmez. Tek kullanımlık değer alanı da üç türdedir, ama hacmin yalnız **%0,6'sını** taşır; buna karşılık üç türün **üçü de** durum değiştirir. Zaman damgası altı türde ve hacmin %75,6'sındadır. İki uçtaki bu dağılım rastlantı değildir. Sayaç, sürekli akan ve sırası zaten anlamlı olan mesajlarda bulunur — okuma bildirimi, günlük kaydı, toplu aktarım. Tek kullanımlık değer, seyrek ve tekil işlemlerde bulunur — yapılandırma komutu, oturum açma, güncelleme onayı. **En güçlü tazelik kanıtı en yüksek hacimli ve en zararsız mesajlarda, en pahalı kanıt en düşük hacimli ve en etkili mesajlardadır.** Son satır boşluğu verir: iki tür hiçbir alan taşımaz, hacmin **%19,4'ünü** tutar ve biri durum değiştirir. Bu iki tür hiçbir savunmayla korunamaz, çünkü korunacak alan mesajda yoktur. ## Üç Kanıtın Üç Ayrı Açıklığı İkinci tablo savunmaları ayrı ayrı koşturur. Sayaç üç türü **tam** korur ve açık hacmi 188.406'dan 47.166'ya indirir — hacim ölçüsünde en büyük düşüş. Durum değiştiren açık tür sayısı ise **beşte kalır**; sayaç hiçbirine dokunmaz. Zaman damgası altı türü korur, ama koruma düzeyi **kısmi**dir: pencere 120 saniyedir ve bu süre içinde sunulan bir tekrar geçerli sayılır. Açık hacim 45.970'e iner ve durum değiştiren açık tür beşten **ikiye** düşer. Pencereyi daraltmak açıklığı kısaltır ve reddedilen meşru mesaj sayısını artırır; sıfır yapmak, saatleri tam eşitlenmemiş her ucu dışarıda bırakır. Tek kullanımlık değer üç türü korur, ama ayrı depolarla koruma yine **kısmi**dir: bir alıcının kabul ettiği değer öteki iki alıcının deposunda yoktur ve aynı mesaj onlara sunulduğunda geçer. Açıklık **iki alıcı** kadardır. Açık hacim 187.360'ta kalır, çünkü korunan üç tür hacmin yalnız %0,6'sıdır. Üçü birlikte açıkken üç tür tam, beş tür kısmi korunur ve **iki tür açık kalır**. Depo alıcılar arasında paylaşıldığında tam korunan tür sayısı üçten **altıya** çıkar, kısmi ikiye iner ve açık tür yine ikidir. Paylaşılan depo hiçbir yeni türü kapsamaz; yalnız kapsadıklarının düzeyini yükseltir. ## Kalan Açıklığın Bedeli Dördüncü tablo üç kanıt açıkken kalan yedi kalemi ve her birinin ne kadar açık olduğunu verir. Üçü **iki alıcı** kadar, ikisi **120 saniye** kadar, ikisi **sınırsız** açıktır. Sınırsız olanlardan biri kira yenilemedir ve durumu değiştirir: hiçbir alan taşımadığı için hiçbir denetim ona dokunamaz. Öteki durum sorgusudur ve 34.600 istekle kalan açık hacmin büyük payını tutar. Üçüncü tablo bedeli üç ayrı kalemde yazar. Sayaç **224 durum kalemi** ister — her uç için bir sayaç — ve sırasız gelen 424 meşru mesajı reddeder. Zaman damgası **224 saat eşitleme kalemi** ister ve pencereden geç gelen 79 meşru mesajı reddeder. İkisi birlikte 503 meşru mesajın reddedilmesi demektir; otuz günlük hacmin binde 2,7'si. Tek kullanımlık değerin bedeli depolamadır ve iki sayı arasındaki fark bu tablonun en büyük oranıdır. Zaman damgası penceresiyle sınırlandığında depo **72 bayttır**; pencere olmadan, yani tekrarın ne zamana kadar mümkün olduğu bilinmediğinde, otuz günlük depo **75.312 bayttır** — bin katın üstünde. Paylaşılan tek depoyla bu sayılar 24 ve 25.104 bayta iner. **Tek kullanımlık değer tek başına sınırsız depolama ister; sınırlı hâle gelmesi zaman damgasına bağlıdır ve iki kanıt ancak birlikte kullanılabilir.** ## Özet - Tazelik kanıtı olmadan 10 mesaj türünün 10'u da tekrarı olduğu gibi kabul eder; 5'inin tekrarı durumu değiştirir ve toplam hacim 30 günde 188.406 istektir. - Alan dağılımı terstir: sayaç hacmin %75'ini taşıyan 3 türdedir ve **hiçbiri** durum değiştirmez; tek kullanımlık değer hacmin %0,6'sını taşıyan 3 türdedir ve **üçü de** durum değiştirir. İki tür hiçbir alan taşımaz ve hacmin %19,4'ünü tutar. - Üç kanıtın açıklıkları farklı büyüklüktedir: sayaç tam korur, zaman damgası **120 saniye**, ayrı depolu tek kullanımlık değer **2 alıcı** kadar açık kalır. - Üçü birlikte açıkken 3 tür tam, 5 tür kısmi korunur ve 2 tür açık kalır; paylaşılan depo tam korunan türü 6'ya çıkarır ama hiçbir yeni türü kapsamaz. - Bedel 224 durum kalemi, 224 saat eşitleme kalemi, 503 reddedilen meşru mesaj ve 72 baytlık bir depodur; pencere olmadan aynı depo 75.312 bayta çıkar. ## Sonraki Adım Bu konu ağın ölçü birimini kurdu ve sekiz derste aynı üç sütunu yazdı. Bir okumanın taşıdığı on sekiz iddia sayıldı ve savunma yokken hiçbirinin kanıtı olmadığı görüldü; açık bir bağlantı noktasının bir kabul bildirimi olduğu ve kırk dokuz kabul noktasının yirmi birinin kanıtsız olduğu ölçüldü; adres ve ad çözümleme önbelleklerinde doğrulanmayan yanıtın kaç kaydı ve kaç bağımlı servisi bozduğu, adres dağıtımında tek bir kabulün beş iddiayı birden bağladığı, kaynak adresi kanıtsız olan isteklerin kapasiteyi ve durum tablosunu nasıl tükettiği, kanıt zincirinin kaç tarafça üretilebildiği ve tazelik kanıtının kaç türde hiç bulunmadığı sayıldı. Bütün bu ölçümlerin ortak bir varsayımı vardı ve bu ders de dâhil hiçbir yerde sorgulanmadı: her iddia **aynı düz ağda** dolaşıyordu. Doğrulanmayan bir yanıtın önbelleğe ulaşabildiği, bir dağıtım yanıtının uca varabildiği, kanıtsız bir kaynağın alım ucuna istek gönderebildiği, tekrarlanan bir mesajın alıcıya erişebildiği varsayıldı. Ağın kendisine bir sınır çizilirse bu iddiaların kaçı karşıya bile geçemez, o sınır kaç kural ister ve kaç meşru akışı durdurur? Sonraki konu — **Çevre Savunması** — aynı iddia kümesini bu kez ağın çizilmiş sınırları üzerinde ölçer.